Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde

Fasediagram van verkeersstromen

Foto: chuttersnap - Unsplash.

NTvN 86-06

Het juninummer is uit!

Hoe fotografeer je een onzichtbaar object?

Met een foto van M87* is nu experimenteel en direct bewezen dat zwarte gaten bestaan. Lees hoe deze foto tot stand is gekomen en welke rol Nederland hierin speelde in het juninummer van het NTvN. Credit: Event Horizon Telescope Collaboration.

Vorige Volgende

Artikel

Fasediagram van verkeersstromen

Gepubliceerd: 1 March 2020 13:00

Sinds ik in 1985 het Leidse Kamerlingh Onnes Laboratorium verliet, werkte ik in allerlei functies bij organisaties die met verkeer te maken hebben. In die bijna 35 jaar kwamen de natuurkunde en de natuurkundige manier van denken en analyseren vaak goed van pas. Soms ligt die relatie voor de hand: we zien de natuurkunde terug in bijvoorbeeld de dynamica van een ongeval, het balans houden op een tweewieler, de werking van een helm, zicht bij nacht en mist, de effecten van zomertijd en wintertijd et cetera. Het ligt misschien minder voor de hand, maar ook de dynamiek van de verkeersstroom is op een natuurkundige manier te begrijpen.

Auteur: Henk Stipdonk.

Politici, Rijkswaterstaters en beleidsambtenaren stellen veel belang in een goed begrip van de verkeersstroomtheorie. Er zijn immers substantiële jaarlijkse kosten gemoeid met aanleg en onderhoud van rijkswegen. Ook de extra reistijd door files en de gevolgen van ongevallen staan in de belangstelling. Niet dat autosnelwegen zo onveilig zijn, maar ondanks het lage risico, dat wil zeggen doden per afgelegde afstand, betreuren we jaarlijks toch nog ongeveer 75 verkeersdoden op het hoofdwegennet [1]. Dat komt door de hoge verkeersfrequentie op die wegen. Meer dan 50% van de totale afgelegde afstand met auto’s wordt gereden op de autosnelwegen, terwijl die bij elkaar slechts 3% van het Nederlandse wegennet vormen. Uiteraard leiden ongevallen vaak tot files en extra reistijd. Ook door wegwerkzaamheden speelt de extra reistijd ons parten, maar daarmee wordt al zo veel mogelijk rekening gehouden door die werkzaamheden goed te plannen en de weggebruiker tijdig te informeren. De belangrijkste bron van vertraging is echter de onbalans tussen de capaciteit van de weg, dat is de maximale verkeersfrequentie, en onze collectieve wens om ons vooral in de ochtend- en avondspits te verplaatsen. Die capaciteit lijkt iets geheimzinnigs. Veel onderzoek is gericht op het begrijpen van die capaciteit en op de factoren die de capaciteit verklaren en bepalen.

Lees het volledige artikel in het maartnummer van het NTvN.