Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde

Wat waren Van Goghs oorspronkelijke kleuren?

Veld met irissen nabij Arles, 1888, Vincent van Gogh, Van Gogh Museum, Amsterdam

NTVN 85-07

Het julinummer is uit! Het nieuwe themanummer telt 100 pagina's en toont welke rol natuurkunde speelt in de kunst.

Schilderen met meteorietenstof

Particles of Dust, 2017. Dust, dirt, meteorite particles, iron particles, copper particles, metal alloy and metal pigments on canvas, linnen and jute, 170 x 375 cm. Foto: Gert Jan van Rooij.

Vorige Volgende

Artikel

Wat waren Van Goghs oorspronkelijke kleuren?

Gepubliceerd: 1 juli 2019 11:02

Van Goghs schilderijen zijn meer dan een eeuw na zijn dood nog altijd zeer populair. De expressieve kleuren van deze schilderijen spreken veel mensen aan. Onderzoek heeft echter laten zien dat veel van deze kleuren in de loop van de tijd enorm zijn veranderd, vooral veroorzaakt door blootstelling aan licht. In veel schilderijen is de vernislaag vergeeld en zijn veel pigmenten van kleur veranderd, donker of transparant geworden. Met behulp van fysisch-chemisch onderzoek en een combinatie van formuleringssoftware en kleurexpertise van verfbedrijf AkzoNobel onderzoeken we hoe de pigmenten van kleur zijn veranderd.

Auteurs: Eric Kirchner, Ivo van der Lans en Pim Koeckhoven

Om een betere indruk te krijgen hoe deze schilderijen er oorspronkelijk uitzagen worden in restauratiecampagnes de vernislagen (die pas na de dood van de kunstenaar zijn aangebracht) minutieus verwijderd. Het is echter onmogelijk de pigmenten in hun oorspronkelijke staat terug te brengen. Om een zo betrouwbaar mogelijk beeld te krijgen van de oorspronkelijke kleuren, berekenden we de kleuren van de pigmenten op basis van data die met fysische, chemische en microscopische analysetechnieken zijn verzameld. De berekende kleuren worden daarbij omgezet in een digitale afbeelding, die de best mogelijke digitale reconstructie voorstelt. Een soortgelijke digitale reconstructie is eerder gepubliceerd voor Van Goghs schilderij De Slaapkamer [1]. We zullen hier een ander schilderij bespreken: Veld met irissen nabij Arles, dat Van Gogh schilderde in mei 1888.

Lees het volledige artikel in het julinummer van het NTvN.