Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde

Sterrenkijken vanaf donkere dieptes

De centrale hal van het Nikhef, waar de detectoren worden ontworpen en gemaakt, door de ogen van graficus Floris Tilanus.

NTvN 85-12

Het decembernummer is uit!

Natuur en techniek in het basisonderwijs

Ed van den Berg vertelt in het decembernummer over de actuele stand van zaken van natuur en techniek in het basisonderwijs.

Vorige Volgende

Artikel

Sterrenkijken vanaf donkere dieptes

Gepubliceerd: 1 June 2019 09:31

Neutrinotelescopen worden gebruikt om de bronnen van de meest energetische deeltjes in het heelal te vinden én om fundamentele eigenschappen van het neutrino, een moeilijk te vangen elementair deeltje, te meten. Het KM3NeT-samenwerkingsverband bouwt daarom op de bodem van de Middellandse Zee een apparaat dat neutrino’s kan meten. De detector bestaat uit een kubieke kilometer zeewater voorzien van instrumenten, die de aankomsttijd van individuele fotonen, veroorzaakt door interacties van het neutrino, met een precisie van minder dan een nanoseconde kunnen meten. Het Nikhef-samenwerkingsverband speelt een leidende rol binnen KM3NeT in het ontwerpen en implementeren van deze technologisch uitdagende detector en, in het bijzonder, van de ‘ogen’ van detector: de digitale optische modules (DOM’s).

Auteur: Ronald Bruijn

Astrodeeltjesfysici staan vaak voor de technologische uitdaging om niet alleen instrumenten te maken die uiterst precies moeten zijn, maar om dat ook nog eens te doen buiten de beschermde en beheersbare omgeving van een laboratorium. Deze instrumenten staan vaak op plekken die uiterst vijandig zijn voor mens en machine, zoals buiten de atmosfeer, in de woestijn, op hoogvlaktes, diep in het poolijs of in zeewater, zoals de KM3NeT-neutrinotelescoop.

KM3NeT is een internationaal samenwerkingsverband van 250 wetenschappers van 41 instituten uit 15 landen. De Nederlandse deelname aan deze samenwerking bestaat uit Nikhef (Nationaal Instituut voor Subatomaire Fysica) – met daarin de UvA en NWO – en UL, NIOZ, TNO en KVI-Cart. Het Nederlandse deel van de samenwerking draagt op vele vlakken van KM3NeT bij, maar in het bijzonder in de ontwikkeling van de detectortechnologie.

Lees het volledige artikel in het juninummer van het NTvN.